czwartek, 11 stycznia 2018

Professor Johannes Tolkiehn (1865–1933)
Filolog klasyczny rodem z Krzyżborka

Dziś o profesorze, językoznawcy, badaczu dawnych języków, który urodził się w XIX wieku ale tworzył już w wieku dwudziestym. Chodzi o profesora, który nazywał się... Johannes Tolkiehn.


Szkoda, że nie mam jego zdjęcia... W każdym razie w metrykach chrztu widnieje jako Johannes Theodor Kurt Tolkiehn. Był synem głównego poczmistrza (niem. Oberpostmeister) Friedricha Ernsta Augusta Tolkiehna i jego żony Malviny, z domu Bender. Ci Tolkienowie są spokrewnieni z oksfordzkim profesorem J.R.R. Tolkienem i również wywodzą sie z Krzyżborga (niem. Kreuzburg). Od 1874 do 1883 Johannes Tolkiehn uczył się w królewieckim Collegium Fridericianum, które skończył również jego ojciec. Po maturze studiował na Uniwersytecie Albrechta w Królewcu. Kształcił się na nauczyciela. Uczęszczał na wykłady znanych uczonych z Prus: z filozofii był to Günther Thiele i Julius Walter, z germanistyki – Oskar Erdmann i Oskar Schade, z historii starożytnej – Franz Rühl i Rudolf Schubert, z archeologii – Gustav Hirschfeld i z historii sztuki – George Dehio. Johannes w szczególności skupił się na filologii klasycznej. Jego nauczycielami akademickimi byli Ludwig Friedlander, Ludwig Jeep, Henri Jordan, Artur Ludwich i Alfred Schöne. W tym czasie można mówić o królewieckiej szkole filologii klasycznej, która podążała drogami wyznaczonymi jeszcze przez gramatyków antyku. W tym duchu Johannes Tolkiehn napisał swoją dysertację, którą obronił 20 lipca 1888 r. Doktora z filologii klasycznej obronił 24 maja 1889 r. Zdał egzamin państwowy i uzyskał kwalifikacje nauczycielskie w nauce łaciny i greki oraz religii. 8 marca 1890 r. uzyskał kwalifikację nauczycielską w języku niemieckim jako egzamin uzupełniający.Tolkiehn rozpoczął swoją służbę nauczyciela ale dalej kontynuował pracę naukową uzyskując habilitację w 1896 r. Ponieważ nie otrzymywał dochodów jako wykładowca pozauczelniany, w latach 1900-1907 pracował dodatkowo w królewieckim Gimnazjum Staromiejskim. 1 kwietnia 1907 r. został mianowany profesorem nadzwyczajnym na Uniwersytecie w Królewcu. Do 1931 r. prowadził zajęcia z greki i łaciny.

Na metodę naukową Tolkiehna wielki wpływ miała szkoła królewiecka. Badał odbiór Homera w starożytnym Rzymie oraz dzieje literatury Imperium Rzymskiego i późnej starożytności. Zajmowały go starożytne podręczniki gramatyki. Przybliżył współczesności Cominianusa, Dositheusa i Clemensa Szkota. Pisał do czasopism naukowych. Czy pamiętacie, że profesor J.R.R. Tolkien też najpierw studiował filologię klasyczną?

Johannes Tolkiehn był żonaty z córką swojego nauczyciela akademickiego Arthura Ludwicha.

Akt zgonu Johannesa Tolkiehna
Prace prof. Johannesa Tolkieha to (from Wikisource):
  • Quaestionum ad Heroides Ovidianas spectantium capita VII. Königsberg 1888 (Dissertation) Google-USA* = Internet Archive
  • De primo artis amatoriae Ovidianae libro. In: Festschrift zum fünfzigjährigen Doctorjubiläum Ludwig Friedlaender. Leipzig 1895, S. 433–437 Internet Archive
  • De Homeri auctoritate in cotidiana Romanorum vita. In: Jahrbücher für classische Philologie. Supplementband 23 (1897), S. 221–286 Google-USA*
  • Homer und die römische Poesie. Leipzig 1900 Internet Archive = Google-USA*
  • Cominianus. Beiträge zur römischen Literaturgeschichte. Leipzig 1910 Internet Archive
  • Dosithei ars grammatica recensuit Ioannes Tolkiehn. Leipzig 1913 Internet Archive
  • Philologische Streifzüge. Leipzig 1916 Internet Archive
  • Clementis ars grammatica primum edidit Joannes Tolkiehn. Leipzig 1928 (Philologus Supplementband 20,3)

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz