piątek, 13 stycznia 2017

Daniel Tolkien's Act of Naturalization 1794!

My friend from the USA, Gerald Aurand has sent to me 5 pages of Daniel Gottlieb Tolkien's Act of Naturalization from 1794. I probably cannot publish the documents in their full shape. It is the reason I choose this fragment which tells us about the birth place of Daniel G. Tolkien, brother (?) of John Benjamin Tolkien, J.R.R. Tolkien's great-great-grandfather...

Daniel Tolkien, son of Christian Tolkien by Eufrisina his wife born at Dantzig

Jerry, thank you very very much! When I come back from the UK, I will write more about the history of this document and the way it was found by Gerald Aurand.



czwartek, 12 stycznia 2017

2/52 Historia Gdańska t. I i II
W poszukiwaniu gdańskich Tolkienów



Oto fragmenty ważnego gedanistycznego dzieła, które dotyczą dziejów cechu kuśnierzy oraz kultury tej społeczności.

[I 418] Pierwsza wzmianka o cechu kuśnierzy to 1350 r., skórników – 1357

[I 419] Cechy rzemieślnicze i ich organizacja, a także życie towarzyskie i religijne. W 1378 istniało w Gdańsku 13 organizacji cechowych na Głównym Mieście, a to: kaletników, szewców, kuśnierzy, krawców, garbarzy, tkaczy lnu, browarników, bednarzy, piekarzy, kowali, skrzyniarzy, tkaczy wełny i złotników. Na pewno istnieli też już wtedy rzeźnicy i murarze.

[I 421] Za bogate uchodziły w XIV w. cechy złotników, rzeźników i kuśnierzy, wśród których niewątpliwie następował również proces dyferencjacji majątkowej.

[I 423] Wśród rzemiosł skórniczych o silnym zróżnicowaniu, jak rymarzy, siodlarzy, pasamoników, szewców, kuśnierzy, garbarzy i kaletników, czołową rolę w Głównym Mieście odgrywali szewcy (około 1380 r. – aż 77) obok pasamoników (42). W początkach XV w. liczbę zakładów skórniczych określa się na 150. Korzystały one z urządzeń przemysłowych, usytuowanych początkowo na Starym Mieście (1379 r. – folusz i młyn do mielenia kory) lub na Starym Przedmieściu (garbuz z 1352 r.), a od schyłku XIV w. i w początkach XV w. na Głównym i Młodym Mieście (2 garbarnie). W 1397 r. kaletnicy zorganizowali młyn zameszniczy na Starym Mieście nad kanałem Raduni.

[I 536] Nadanie nowego statutu dla cechu kuśnierzy w 1418

[I 395] Rok 1378 i rewolta mająca wymusić na radzie Głównego Miasta Gdańska oraz wspierającej ją władzy krzyżackiej odwołania zarządzeń godzących w interesy miejscowego rzemiosła. Rada zastosowała aresztowania wobec przywódców rewolty. Niektórzy rzemieślnicy przebywali w więzieniu przez okres kilku miesięcy, w tym kilku młynarzy i kuśnierz.

środa, 11 stycznia 2017

The Tolkiens came to England from... Gdańsk!

First published in Polish on Elendilion (source). I would like to remind you these important #TolkienAncestry texts:

Thanks to years of genealogical research we made a great discoveries under the general tag #TolkienAncestry! The Tolkiens came to London in England from ... Gdansk, the main city of Polish (Royal) Prussia before its surroundings became part of the Kingdom of Prussia in the era of the first partition of Poland in 1772. Two relatives of J.R.R. Tolkien who were born in Gdansk were Daniel Gottlieb Tolkien (1747 Gdańsk – 1813 London) and his brother, John Benjamin Tolkien (1753–1819), who was great-great-grandfather of our Professor (John Benjamin was perhaps born in Gdansk too). Father of Daniel and John was Christian Tolkien and their mother was Euphrisina. We still don't know if they stayed in Gdansk or emmigrated to England with their children. Dan Gotleip (how Daniel Gottlieb Tolkien was called in England) married Ann Austen on 7 April, 1782 (Ann Austen who was the witness at the wedding of his brother John Benjamin) in the church of St Sepulchre in London's Holborn (the first Anglican church of the Tolkien family in England). He was co-owner of a company producing clocks, which was called Gravell & Tolkien. The first British Tolkiens from this line were Lutherans – but Dan became Wesleyan and John Anglican in the other part of their lifes. John Benjamin's parish church was St Sepulchre, which you can still visit during the trips to London.
You can compare this information with the legend of the Tolkien family which is described in the Tolkien's biography by H. Carpenter:

Opinion differed among the Tolkiens as to why and when their ancestors had come to England. The more prosaic said it was in 1756 to escape the Prussian invasion of Saxony, where they had lands. 
Everything fits! It was only altered a litte over the generations. Daniel and Johann (John) were born in Polish Prussia at the time of the personal union of Poland and Saxony (from 1697 to 1763, with a break in years 1706-1709) during the reign of Augustus III. Perhaps they fled to England from Gdansk in 1756. Prussian invasion is the partition of Poland in 1772 when Prussia took Royal Prussia (but without Gdansk and Torun).

This fits well to the digression in Tolkien's essay "English and Welsh" in The Monsters and the Critics:
I am not a German, though my surname is German (anglicized like Cerdic) – my other names are Hebrew, Norse, Greek, and French. I have inherited with my surname nothing that originally belonged to it in language or culture, and after 200 years the 'blood' of Saxony and Poland is probably a negligible physical ingredient.
Yes! - both Daniel Gottlieb Tolkien and perhaps also Johann Benjamin Tolkien (Professor's great-great-grandfather) came "from Saxony and Poland" during the Saxon-Polish union of King Augustus III Wettin!

 
St Sepulchre in Holborn, church of the first English Tolkiens

Daniel Tolkien, furrier was brother of J. Benjamin Tolkien – ultimate proof!

Source: Ancestry.co.uk

Some of you had doubts if Daniel G. Tolkien born in Gdańsk (Danzig) in 1747 was brother of John Benjamin Tolkien of the line of J.R.R. Tolkien (and was probably born in Gdańsk too in 1753). Here there is a document which is the proof that George Tolkien (1784-1840) of J.R.R. Tolkien's line lived in the house of Daniel Tolkien and was his furrier apprentice! Do we need more proofs?*



* Another one is the fact that Ann Austen, wife of Daniel Tolkien was witness during John Benjamin Tolkien's wedding with Mary Wall (see here). And another one that they even baptized their children close one after another:


Pewien tołk i najwyższy Bóg

W czytanej przeze mnie teraz książki pt. Bartoszyce. Z dziejów miasta i okolic cytat z A. Brücknera, z jego Starożytnej Litwy, str. 51:
Autor wstępu w Agendzie z XVI wieku zapytał był swego tołka [tłumacza], jak po prusku najpierwszy, najwyższy [pruski] bóg, a ten mu na to, jak zawsze, dosłownie przetłumaczył: ukopirmas [najpierwszy], pirmas – pierwszy i przyrostek uka-, nasze naj-. Tak to urósł najwyższy bóg pruski z głupiej odpowiedzi tołka.
Przypominam Wam, że nazwisko Tolk pochodzi od prusko-niemieckiego określenia tłumacza, a Tolkyn/Tolkien od miejscowości, która była własnością tołka Matthiasa, który w 2 poł. XIV w. otrzymał w okolicach Bartoszyc i Kętrzyna ziemie, na których ulokował majątki Tolks (dziś Tolko) i Tolksdorf (dawniej po staropolsku *Tołkin, dziś Tołkiny).

Czas zająć się też sprawą tzw. pisma Prusów...
 

poniedziałek, 9 stycznia 2017

Siedziby najdawniejszych Tolkienów

... czyli siedziby Marklingerode w Saksonii i główny dwór oraz folwark Tolków/Tolkienów w Prusach.

Istniała kiedyś miejscowość Marklingerode w granicach dzisiejszego pięknego średniowiecznego miasta w Górach Harzu, która nazywa się Wernigerode. W miejscu dawnego dworu rycerskiego znajduje się dziś trochę zabudowań nad stawem, który obecnie nazywa się Köhlerteich. Któraś z kolejnych wypraw tolkienowskich musi zahaczyć o to miejsce! Ustaliłem też, że kościół, który patronował tej okolicy to świątynia konwentu w Drübeck (piękna – zdjęcie niżej) Trzeba tam koniecznie pojechać! Frapujące dla mnie jest to, że w heraldyce tej okolicy mamy ryby – najpewniej trocie. Tymczasem ród Marklingerode (z którego wywodzi się ród Tolkienów) miał w herbie rybie szczęki.

Klasztor Drübeck


W dzisiejszej Polsce głównym gniazdem rodu Marklingerode-Tolk-Tolkien była okolica Bartoszyc, a szczególnie majątek w Tolko (niem Tolks). Każdy najstarszy syn rodu miał na imię Mateusz (niem. Matthias, Matz) i miał w posiadaniu Tolko z przyległościami. Nazwisko Tolkien pochodzi od ich drugiego dużego majątku – Tołkin, nazywanych w XV w. Tolkyn. W wyniku zmian majątkowych i politycznych majątek ten przeszedł od Tolkienów do rodu Tettau, który rozbudował pałac w stylu barokowym w XVII w. O samym pałacu można przeczytać tutaj. Jego nowi właściciele zapewne nie spodziewają się, że niedługo będziemy ich pałac nazywać "słynnym tolkienowskim miejscem na Mazurach".


A właśnie przed chwilą Maciek Garbowski przypomniał mi pewną informację z biografii Tolkiena... Profesor ponoć twierdził, że jest spokrewniony z rodziną Klausa Kinsky'ego. Jeżeli tak twierdził, to znaczy, że choćby częściowo wiedział, że Tolkienowie w Anglii pochodzą od Tolków z Prus, bo Tolkowie z Prus są spokrewnieni z Tettau, a Tettau z Prus to krewni Kinskych z Czech... Napiszę o tym więcej, a Was proszę o pomoc w znalezieniu śladu Kinskych w biografii Tolkiena (chodzi o Carpentera albo Grottę).