Happy Birthday, Mr Bilbo! Happy Birthday, Mr Frodo!

Bamfurlong, Marish, Halimath 21st, 1494 S.R.

Dla tolkienitów i innych nerdów...

16 września = 22 Halimath/"września"

A - kalendarz gregoriański
C - Rachuba Shire'u

Na podst. notatek J. R. R. Tolkiena opublikowanych w The Lord of the Rings. Reader's Companion (Hammond i Scull)

Jeżeli interesuje cię ta kwestia, to zapraszam cię do lektury mojego tekstu o dostosowaniu Kalendarza Shire'u do naszych dat kalendarza gregoriańskiego ("Reforma naszego kalendarza"). Jeżeli chcesz mieć kalendarz hobbicki na ścianie, to zapraszam cię do ściągnięcia tego dokumentu: The Shire Calendar 2017

 

Michel Tolkien (ur. ok. 1620)

Michel był ojcem Christiana,
Christian ojcem kolejnego Christiana,
Christian ojcem Johanna Benjamina,
John Benjamin ojcem George'a,
George ojcem Johna Benjamina,
John Benjamin ojcem Arthura,
Arthur ojcem Johna Ronalda Reuela Tolkiena

W księgach parafialnych z Krzyżborka (polska forma to też Krzyżpork) znalazłem najdawniejszego, jakiego się da znaleźć w tych dokumentach, Tolkiena z linii, która znalazła swoją kontynuację w XVIII w. w Gdańsku, a potem w Anglii. Bo wpis jest z samego początku zachowanych ksiąg parafialnych tego kościoła – z roku 1645 (zachowane księgi parafialne z tego miasteczka obejmują lata 1645-1829).

To Michel Tolkien (f. 1645) z Glabunen (potem Globuhnen k. Kreuzburga), dziedziczny sołtys tej wsi, a i ważna persona, skoro pierwszym ojcem chrzestnym jego syna, Christopha, jest sam proboszcz-pastor, pan Nicolas Rittershausen (na początku księgi parafialnej jest piękny wpis Rittershausena), a po Michelu kolejnym chełmińskim sołtysem jest Friedrich, jego najmłodszy syn. A swoją drogą jakie to niezwykłe, że pierwsi znani Tolkienowie mają takie same imiona, jak Tolkienowie w XX w., synowie i wnukowie Profesora.

Kościół w Krzyżborku. Najstarszy kościół znanych nam przodków Profesora

Może jest tak, że pewne imiona dobrze współbrzmią z pewnymi nazwiskami? A może mamy tu do czynienia ze swoistą powtarzalnością, o której Tolkien pisał w The Lost Road

Z księgozbioru pana Christiana Tolkiena (cz. 3)

For the English translation press "Translate" on the right!
 

Jest jeszcze jedna niesamowita ilustracja w książce Hartknocha z 1684... Tak w ogóle to oglądając tę książkę i jej tajemnicze ilustracje (Ty też możesz to zrobić – zapraszam do cyfrowej wersji Biblioteki Państwowej w Berlinie) czuję się trochę jak Dean Corso z Dziewiątych wrót... 

A więc – heh, nie zaczynaj od "a więc". Zatem – hmm, hmm, Szanowni Państwo – niedaleko Krzyżborka leżała Święta Siekierka (po niemiecku Heiligenbeil). A w niej w XVII i XVIII mieszkali znaczący mieszczanie, którzy trudnili się wdzięcznym browarniczym i słodowniczym rzemiosłem. To bliska rodzina Tolkienów z Krzyżborka. I tu, i tam na chrztach występują dziedziczni sołtysi o nazwisku... – a jakże! – TOLKIEN. Są nimi Michel Tolkien i Friedrich Tolkien, potomkowie szlachetnych panów z Sollau, Tolks i Tolksdorfu... Ta gałąź Tolkienów używała jeszcze w XV i XVI w. pięknego herbu z beczkowymi płozami (pisałem o nim tutaj):

Tymczasem na grafice u Hartknocha na pierwszym planie widzimy pewnego jegomościa, który wiezie z miasta beczki. Piwo? Czyżby kolejny pan Tolkien? 

W tym wypadku byłby to pan Gottfried Tolkien, o którym pisałem już tutaj.

Z księgozbioru pana Christiana Tolkiena (cz. 2)

For the English translation press "Translate" on the right!

 

Reklama antykwariatu p. Christiana Tolkiena z ul. Tandeta (1812)

W pewnym gdańskim antykwariacie leży na półce stara, licząca dwieście lat księga. Jest to Alt- und neues Preussen Christopha Hartknocha. Pracę wydano we Frankfurcie i Lipsku w 1684. A w antykwariacie jest rok 1812. Antykwariat należy do pana Christiana Tolkiena. W księdze jest pewna grafika, na której widzimy innego pana Christiana Tolkiena, młynarza z Krzyżborka... Rysunek jest zadziwiająco podobny do pracy J.R.R. Tolkiena, która przedstawia Hobbiton z młynem Teda Sandymana. W tym samym roku inny pan Tolkien – John Benjamin – prowadzi sklep ze starzyzną w Londynie. Pan John Benjamin jest bliskim krewnym pana Christiana. Pan John Benjamin jest prapradziadkiem Profesora Tolkiena. Pan John Benjamin urodził się w Gdańsku o dziesięć lat wcześniej niż pan Christian. 

Krzyżbork – grafika z pracy Hartknocha (1684). Młynarz może być przodkiem J.R.R. Tolkiena
(w 1684 w Krzyżborku był jeden znany młynarz, Christian Tolkien, prapraprapradziadek J.R.R. Tolkiena)

Grafika J.R.R. Tolkiena do Hobbita.

Czy wierzysz w pamięć genetyczną? Profesor Tolkien pisał o niej w Utraconej Drodze i w Zapiskach Klubu Mniemań. Nie znasz tych opowieści? Nie martw się – to lektura dla tolkienowskich nerdów.

Też Ci się kręci od tego wszystkiego w głowie...? Bo może w tym antykwariacie...? – aż boję się pomyśleć... Bo być może w tym antykwariacie ukrywała się też pewna księga w czerwonej okładce, a w niej tajemniczy język i tajemnicze pismo, które poczekają na odcyfrowanie dopiero w latach 30. XX w. w gabinecie J.R.R. Tolkiena?

Z księgozbioru pana Christiana Tolkiena (cz. 1)

For the English translation press "Translate" on the right!

Antykwariusz Christian Tolkien podał w 1808 (i w późniejszych latach) spis książek z jego antykwariatu (patrz tutaj). Wśród nich jest ta książka o prawie chełmińskim (1767). A w tej książce rozdział o sołtysach na prawie chełmińskim. I w tym rozdziale czytam, że sołtys musiał być szlachetnego pochodzenia. A właśnie przodkowie pana Christiana byli sołtysami wsi Globuhnen koło Krzyżborka (patrz tutaj). I to jest dla mnie kolejny dowód, że Tolkienowie pochodzą od szlachetnych panów Tolków z tej samej okolicy, a osobliwie od Jakuba Tolka/Tolkiena z XV w., który w tej samej okolicy siedział na majątku w Alt Sollau (patrz tutaj)! Genialne są te poszukiwania. Zwłaszcza, gdy można zajrzeć do księgozbioru prawdziwego Tolkiena z XIX w.!

Wojciech, wczesny metodysta...?

 

Na pewno jeszcze nie wiecie, że już św. Wojciech, który głosił Ewangelię w Gdańsku i Prusach, był... Misjonarzem Metodystycznym... ;-)

Z The Methodist Magazine nr 13, seria III, rok 1834, str. 452. Szukam wszelkich wzmianek o Gdańsku, Amsterdamie i Tolkienach.

The first Tolk/Tolkien ever (1379)

I would love to see the original of this document: Geheimes Staatsarchiv Preußischer Kulturbesitz, XX. HA, OBA (Ordensbriefarchiv 1350-1399), signature: XX. HA, OBA, Nr. 00405 (Registratur-/Altsignatur: LV/a Nr. 18. - OBA 1, 176 - see here). Can you help me? 

Anno Domini 1379... The Venetians and Ottomans invade Constantinople, Dmitri Donskoy of Moscow raids Estonia, New College, Oxford is founded in England and Wisbech Grammar School is founded in the same kingdom. Times of Richard II (England), Louis I of Hungary (Poland and Hungary) and Grand Master of the Teutonic Order, Winrich von Kniprode in Prussia...

On February 2, 1379 (Purificationis Mariae) Komtur [Günther hrabia von Hohenstein] of Brandenburg [today Ushakovo, in Polish Pokarmin] prescribes the sons of "Matthias Tolcke von Merckelyngerode" – Clauko, Matthias and Berthold – 93 lans in the forest of Milemedien [or Milewegdien], close to the borders of the goods of the knight Dietrich Skomand by Schmodehnen, Schönau, Mehleden and Pasortlack together with the church-lan and the bigger and smaller law of court according to the Kulm law.

Dnia 2 lutego 1379 r. (dzień Ofiarowania Pańskiego, łac. Purificationis Mariae) Komtur Pokarmina [Günther hrabia von Hohenstein] zapisuje synom Matthiasa Tolka von Markelingerode ["Matthias Tolcke von Merckelyngerode"] – Claukowi, Matthiasowi i Bertholdowi – 93 łany w lesie Milemedien ["Milewegdien"], przy granicach włości rycerza Dietricha Skomanda przy Smodajnach (Schmodehnen), Schönau, Melejdach (Mehleden) i Pasortlack razem z łanem kościelnym i prawem dużego i małego sądu zgodnie z prawem chełmińskim.

According to von Mülverstedt, Clauko Tolk, Matthias' son could be father (or grandfather?) of Jacob Tolk (Tolkien) who is probably the ancestor (or relative) of the Tolkiens from this area – from Kreuzburg, Heiligenbeil and Globuhnen.

Ann Tolkien, née Austen (1762-1828)

"Ann [Austen], the eldest daughter [of John and Catherine Austen who carried on business as a grocer in Smithfield) became the wife of Daniel Tolkein, fur merchant, of Cheapside, where the business was carried on by a descendant of the family named Cuthbertson. Mrs Tolkein survived her husband many years, and lived in Cambridge Terrace, Hoxton, where she died at an advanced age about the year 1827. She is remembered as a devoted and pious Christian, and a consistent Methodist. Her second son, Charles Tolkein, went to Canada, where, after his conversion, he became very useful in establishing Methodism; he died in 1833, aged forty-four years."

George J. Stevenson, City Chapel London And Its Associations, New York 1872, s. 409

Discovery! Tolkiens migrated from Gdańsk to London through... Amsterdam!

From: George J. Stevenson, City Chapel London And Its Associations, New York 1872, ss. 408, 409

Let me tell you about my new discovery! Last Saturday (9 September 2017) I visited Wesley Chapel in London (by City Road) and the Bunhill Fields Burial Grounds in front of the Chapel. Nice people from the Methodist community provided me with new material about Daniel Gottlieb Tolkien. Let us see how many new information we can find in the book by George Stevenson!

 

It is written there that Daniel Gottlieb Tolkien was born on July 1746 in Gdańsk ("Dantzic" which means Danzig). In 1766 he moved to Amsterdam, where he had some "religious friends", and where he was "convinced of sin". It means probably that in Amsterdam his way to the deeper frienship with God began. According to Evangelical Christianity justified are the people who are convinced of their own sin. Daniel (and his younger brother John Benjamin?) came to London in 1770 where he attended the German Church under Mr Burgman. There his convictions were deepened. Having acquired the English language Daniel Tolkien attended English places of worship, and especially those in connection with John Wesley. Soon he joined the [Methodist] Society, and was a consistent Methodist to the end of his days. "He was distinguished as a man of prayer, and whilst praying he felt sensible of his speaking with God, and realised also continually a sense of his acceptance by God through Jesus Christ. He delighted in reading the Word of God, and in hearing it preached. Having carried on a large business, he retired in advanced years to Hoxton, where a painful disorder overtook him, from which he suffered severely but very patiently, and he passed away, holding fast his confidence in God, saying, 

"Though He slay me, yet will I trust in Him."

 These last words come the Book of Job (13:15, New International Version)

Jacob Tolk (Tolkien) in the 15th c. – link between the noble Tolks and craftsmen Tolkiens?

According to Siebmacher's Wappenbuch (Band PrA, s. 97, fig. 71) Jacob Tolk (Tolkien) from Sollden (Alt Sollau?) living in the 15th century was a member of the noble family Tolck II, Tolkien:

He is a very interesting person because he can be a link between the craftsmen' Tolkien family from Kreuzburg (at least 17th c.) and the Tolk/Tolkien noble family from Tolksdorf and Tolks (14th-15th c.) who have this coat-of-arms:

"Sollden" is Sollau (German: Alt Sollau, Königlich Sollau in the Pr. Eylau district, now Russian: Krasnoarmejskoje) which was known as: 1366 – "drei Hufen zu Solido", 1425 – "Solido villa", 1466 – "das gut Soldauw hat gelegen im Brandenburgischen Gebiete und camerampte Creuzburg", 1507 – "Solda"). This information comes from Mrs Beate Szillis-Kappelhoff.

In Kreuzburg on 22 February 1442 ("Krewtczeburg am donnerstage nach Invocavit 1442") Jacob Tolk together with other free from Eilau and Kreutzburg (Niclus Sparwyn, Hannos Ponnaw, Ritter Sacharias v. Posteyn, Pauwel v. Pawersen, Jorge v. Kellenyn, Jorg Rombite, Caspar Landkämmerer z. Knauten, Hartwig Landkämmerer z. Domnau and Henrich Kromteych) takes part in the negotiations with the Over-Marshall of the Great Master of the German Order (Regest: Toeppen Ständeaktenil Nr.264 S.402.; LXXIII 76/a.).

According to v. Mülverstedt ("Ein Geschlecht vom Harze im Deutsch-Ordenslande Preußen. Die Markelingerode in der Grafschaft Wernigerode und in Ostpreußen", Zeitschrift des Harz-Vereins für Geschichte und Alterthumskunde, 1868, s. 245) Jacob Tolk was Nitsche (Clauko, Nickel) Tolk's son. Nitsche was second son of Matthias Tolk von Merklichenrad (the founder of the Tolk/Tolkien family in Prussia?) and we are not sure what were his children' names and which were his goods. He was mentioned as a knight in the documents from 1397, 1414 and 1415. It is possible that Jacob Tolk (Tolkien) from Sollau was his son. Mülverstedt wrote that Jacob Tolk was captured by the Polish forces in 1456. And indeed the German Order documents show that Jacob's goods in Sollau were given in 1456 to a "chamberlain Materne".

As we can see the Tolk noble family lived exactly in the same area as the Tolkien craftsmen' family few hundreds years later... Both families were free – the older Tolkiens were "greater free" and the younger Tolkiens were "lesser free".